- Ładunki częściowe
- Koszty
Ładunki częściowe (LTL) w Europie: metry ładowne, stawki i puste przebiegi
Co piąty kilometr ciężarówek w UE to pusty przebieg. Czym jest ładunek częściowy, jak metry ładowne wpływają na stawkę i jak dzielić pojazd z innymi.
5 min czytania

Co piąty kilometr ciężarówki to pusty przebieg
Według Eurostatu puste przebiegi stanowiły 21,8% kilometrów przejechanych przez pojazdy ciężarowe w UE w 2025 r.: 26,0% w transporcie krajowym i 12,9% w międzynarodowym. Nawet załadowane ciężarówki rzadko jadą pełne. Średni ładunek w kursie z towarem ważył 14,4 tony, w pojazdach, które w większości mogą przewieźć 24 tony lub więcej.
| Kraj rejestracji pojazdów | Puste km ogółem | Przewozy krajowe | Przewozy międzynarodowe |
|---|---|---|---|
| Litwa | 10,9% | 31,3% | 8,3% |
| Łotwa | 22,4% | 37,2% | 14,0% |
| Estonia | 23,5% | 32,9% | 12,3% |
| Polska | 22,7% | 33,5% | 12,5% |
| Niemcy | 23,5% | 23,8% | 20,9% |
Litewscy przewoźnicy należą do najlepszych w Europie, jeśli chodzi o wypełnianie kursów międzynarodowych, ale w kraju prawie jedna trzecia ich kilometrów to nadal puste przebiegi.
W 2026 r. to marnotrawstwo kosztuje więcej niż kiedykolwiek. Olej napędowy w UE przekroczył dwa euro za litr, opłaty drogowe nalicza się za każdy kilometr bez względu na to, czy naczepa jest pełna, a kierowców brakuje. Oczywistą odpowiedzią jest dzielenie pojazdu z innymi i ma ono swoją nazwę: ładunek częściowy.
Ładunek częściowy, drobnica, LTL, FTL: co oznaczają te pojęcia
- Ładunek całopojazdowy (FTL). Towar jednego załadowcy wypełnia cały pojazd albo załadowca płaci za cały pojazd. Ładunek jedzie bezpośrednio od nadawcy do odbiorcy.
- Ładunek częściowy, doładunek lub LTL (ang. less than truckload). Twój towar zajmuje część naczepy i jedzie razem z towarem innych załadowców, zwykle tym samym pojazdem od załadunku do rozładunku.
- Drobnica. Małe przesyłki, zwykle kilka palet, które spedytor zbiera, łączy na terminalu i wysyła linią regularną.
Granice każda firma wyznacza inaczej. Na przykład według warunków Kuehne+Nagel na 2026 r. przesyłka poniżej 2500 kg lub 2 metrów ładownych to drobnica, a powyżej 20 000 kg lub 10,8 metra ładownego to ładunek całopojazdowy. Wszystko pomiędzy to ładunek częściowy.
Jak wycenia się ładunek częściowy
Przewoźnik nie sprzedaje kilogramów, tylko podłogę naczepy. Jednostką jest metr ładowny (LDM): jeden metr długości naczepy na całej jej szerokości, czyli około 2,4 m². Standardowa naczepa o długości 13,6 m ma więc 13,6 LDM i mieści na podłodze 33 europalety.
Aby obliczyć, ile metrów ładownych zajmuje paleta, pomnóż jej długość przez szerokość w metrach i podziel przez 2,4.
| Paleta | Wymiary | Metry ładowne | Waga płatna przy 1850 kg na LDM |
|---|---|---|---|
| Europaleta | 80 x 120 cm | 0,4 | 740 kg |
| Paleta przemysłowa (FIN) | 100 x 120 cm | 0,5 | 925 kg |
| Półpaleta | 60 x 80 cm | 0,2 | 370 kg |
Stawka zależy od wagi płatnej (nazywanej też taryfową lub przeliczeniową), czyli najwyższej z trzech wartości: wagi rzeczywistej, wagi objętościowej i wagi wynikającej z metrów ładownych. Typowe przeliczniki to 1 metr ładowny = 1850 kg i 1 metr sześcienny = 333 kg. Takie podają Kuehne+Nagel i Posti, ale nie są to wartości ustawowe. Na przykład Raben na Litwie przyjmuje od 1250 do 1800 kg na metr ładowny, zależnie od kraju. Zawsze pytaj, na jakim przeliczniku opiera się wycena.
Przykład obliczenia
Cztery europalety po 300 kg, których nie można piętrować:
- Waga rzeczywista: 4 x 300 = 1200 kg.
- Podłoga: 4 x 0,4 = 1,6 metra ładownego.
- Waga z metrów ładownych: 1,6 x 1850 = 2960 kg.
Płacisz za 2960 kg, a nie za 1200, bo na podłodze zajętej przez Twoje palety można by przewieźć tyle towaru. Jeśli palety da się piętrować w dwóch warstwach, potrzeba o połowę mniej podłogi i rachunek też spada o połowę. Kuehne+Nagel uznaje paletę za piętrowalną, jeśli waży do 500 kg i ma do 110 cm wysokości.
Czas dostawy i na co uważać
Przewóz drobnicy przez sieć terminali jest przewidywalny, ale oznacza dodatkowe przeładunki. DSV podaje od 24 do 48 godzin do krajów sąsiednich i od jednego do pięciu dni do dalszych części Europy. Każdy przeładunek z pojazdu na pojazd to ryzyko uszkodzenia lub opóźnienia.
Bezpośredni ładunek częściowy, uzgodniony z przewoźnikiem, który już jeździ na Twojej relacji, omija terminal. Ceną jest mniej przewidywalny termin: pojazd wyjeżdża wtedy, gdy pozwalają na to jego pozostałe ładunki. W praktyce:
- Podaj okno załadunku i rozładunku obejmujące dzień lub dwa, jeśli możesz. Nic innego nie obniża stawki za ładunek częściowy tak bardzo.
- Mierz i deklaruj uczciwie. Długość, szerokość, wysokość i wagę każdej palety oraz to, czy można ją piętrować. Paleta, która okaże się szersza o 20 cm, może kosztować przewoźnika cały rząd.
- Napisz, co to za towar. Towary niebezpieczne, limity temperatury i potrzeba windy decydują o tym, które pojazdy w ogóle mogą zabrać ładunek.
- Sprawdź odpowiedzialność. Odpowiedzialność przewoźnika według CMR jest ograniczona do kwoty liczonej od wagi towaru, więc towar o wysokiej wartości ubezpiecz osobno.
Dlaczego w 2026 r. ma to jeszcze większe znaczenie
Rachunek zmieniły trzy rzeczy:
- Paliwo. Na początku października średnia cena oleju napędowego w UE była o około 40% wyższa niż rok wcześniej.
- Opłaty drogowe. W lipcu 2026 r. Holandia dołączyła do krajów, które pobierają od ciężarówek opłatę za każdy kilometr, a w styczniu 2027 r. dołączy Litwa.
- Emisje. 26-tonowa ciężarówka Euro 6 emituje około 0,9 kg CO2 na kilometr z pełnym ładunkiem i nadal około 0,7 kg bez ładunku. Od grudnia 2030 r. rozporządzenie CountEmissionsEU będzie wymagać, aby każda firma, która publikuje emisje z transportu, obliczała je jedną wspólną metodą, więc puste przebiegi pojawią się w danych, które widzą klienci.
Pojazd, który sprzedaje wolne metry, rozkłada wszystkie trzy koszty na więcej towaru. Załadowca, który kupuje tylko potrzebne metry, przestaje płacić za przewóz powietrza.
Jak to działa w Start2Load
Start2Load to giełda transportowa zbudowana wokół tej idei. Można ją wypróbować za darmo przez 12 miesięcy, a każda firma jest sprawdzana, zanim otrzyma dostęp.
- Załadowcy i spedytorzy dodają ładunek z liczbą palet, metrami ładownymi i wagą. Przewoźnicy, którzy mają miejsce na tej relacji, proponują stawkę.
- Przewoźnicy dodają ofertę pojazdu z wolną przestrzenią ładunkową, podaną w tonach, paletach i metrach ładownych, oraz z datami kursu.
- Jedni i drudzy mogą przeglądać ładunki i pojazdy na jednej mapie, otworzyć ofertę, zobaczyć trasę i w tym samym miejscu uzgodnić stawkę.
Najczęściej zadawane pytania
- Co to jest metr ładowny (LDM)?
- Metr ładowny to jeden metr długości naczepy na całej jej szerokości, czyli około 2,4 m² podłogi. Aby obliczyć go dla palety, pomnóż długość przez szerokość w metrach i podziel przez 2,4. Europaleta zajmuje 0,4 metra ładownego.
- Ile europalet mieści się w ciężarówce?
- Standardowa naczepa o długości 13,6 metra mieści na podłodze 33 europalety, a przy innym układzie 34. Jeśli palety można piętrować, ich liczba się podwaja, o ile pozwala na to limit wagi.
- Jak oblicza się wagę płatną ładunku częściowego?
- To najwyższa z trzech wartości: waga rzeczywista, waga objętościowa i waga z metrów ładownych. Typowe przeliczniki to 333 kg na metr sześcienny i 1850 kg na metr ładowny, ale przewoźnicy stosują różne, więc zapytaj, który przyjęto w wycenie.
- Czym różni się drobnica od ładunku częściowego?
- Drobnica to mała przesyłka, zwykle kilka palet, którą spedytor przewozi przez swoją sieć terminali liniami regularnymi. Ładunek częściowy jest większy, zajmuje część naczepy i zwykle jedzie tym samym pojazdem od załadunku do rozładunku.
- Czy ładunek częściowy jest tańszy niż całe auto?
- Przy ładunku wyraźnie mniejszym od pełnej naczepy tak, bo płacisz tylko za zajętą podłogę. Gdy ładunek dochodzi do około 10 metrów ładownych, stawka za ładunek częściowy zbliża się do stawki za całe auto i lepszym wyborem staje się osobny pojazd.
- Jaka część kilometrów ciężarówek w Europie to puste przebiegi?
- Według Eurostatu w 2025 r. puste przebiegi stanowiły 21,8% kilometrów przejechanych przez pojazdy w UE: 26,0% w transporcie krajowym i 12,9% w transporcie międzynarodowym.
Źródła
- Eurostat: Road freight transport by journey characteristics (empty running, 2025 data)
- Eurostat dataset road_go_ta_tott: road freight by type of operation and country
- Kuehne+Nagel Netherlands: general conditions for road transport 2026 (chargeable weight, product limits)
- Posti: freight weight ABC (loading metres and pallet sizes)
- Raben Lietuva: carrier's remuneration, conversion factors
- DSV: full loads, part loads and groupage (transit times)
- Trans.eu dictionary: loading metre (LDM)
- Timocom: avoiding empty runs and CO2, GreenRouter figures (15 July 2026)
- Regulation (EU) 2026/1030, CountEmissionsEU (EUR-Lex)