Stawki frachtowe w Europie jesienią 2026: rekordowy diesel i rekordowe ceny

Poziom stawek

Stawki w europejskim transporcie drogowym są najwyższe w historii pomiarów. Według benchmarku publikowanego przez Transport Intelligence, Upply i IRU indeks stawek kontraktowych wyniósł 148,0 pkt w II kwartale 2026 r., o 7,9 pkt więcej niż kwartał wcześniej i o 15,2 pkt więcej niż przed rokiem. Indeks stawek spotowych osiągnął 146,8 pkt, czyli w ciągu jednego kwartału wzrósł o 14,6 pkt.

Gdy powstawał ten artykuł, wydanie za III kwartał nie było jeszcze opublikowane. Giełdy pokazują jednak to samo: barometr Timocom za II kwartał wykazał, że ofert ładunków było o 23,8% więcej niż rok wcześniej, a ofert pojazdów o 10,8% mniej. Średnia stawka proponowana przez zleceniodawców w całej Europie wzrosła o 12,8%, do 1,81 EUR za km.

Autorzy benchmarku nie spodziewają się szybkiej ulgi: „Stawki prawdopodobnie pozostaną wysokie przez całą drugą połowę 2026 r., ponieważ koszty są nadal przenoszone na klientów”.

Główna przyczyna: olej napędowy

Ceny paliw rosną od końca lutego 2026 r., kiedy wybuchł konflikt z Iranem, który zakłócił ruch tankowców przez Cieśninę Ormuz. Według cotygodniowego biuletynu naftowego Komisji Europejskiej (Weekly Oil Bulletin) średnia cena oleju napędowego w UE 28 września osiągnęła 2,237 EUR za litr, najwyższy poziom w serii danych prowadzonej od 2005 r. Według stanu na 5 października wynosiła 2,149 EUR wobec 1,538 EUR rok wcześniej, czyli była o około 40% wyższa.

Dwa kraje na trasie z państw bałtyckich na zachód właśnie obniżyły podatki od paliw. Niemcy od 1 października do 31 grudnia 2026 r. obniżyły podatek energetyczny od oleju napędowego i benzyny o 14,04 centa na litrze. Polska od 3 października do końca roku obniżyła VAT na paliwa z 23% do 8% i zmniejszyła akcyzę na olej napędowy, dlatego polski diesel jest teraz o prawie pół euro tańszy od litewskiego.

Na Litwie kierunek jest na razie odwrotny: 1 stycznia 2027 r. ma wzrosnąć składnik CO2 w akcyzie na olej napędowy, co podniesie cenę o około 9,4 centa na litrze, choć litewskie Ministerstwo Finansów zapowiedziało, że przed tym terminem jeszcze przeanalizuje tę podwyżkę. Jak ujął to Erlandas Mikėnas, prezes litewskiego zrzeszenia przewoźników Linava, o tym, gdzie przewoźnik tankuje, decydują nie granice państw, lecz ostateczna cena litra.

W tym roku o stawkach decydują koszty, a nie popyt. Prezes Upply stwierdził, że stawki kontraktowe i spotowe „znów idą w parze, bardziej pod wpływem presji kosztowej niż popytu na przewozy”.

Inne koszty nie czekały

• Kierowcy. Według czerwcowego raportu IRU z 2026 r. w Europie nieobsadzonych jest około 502 000 stanowisk kierowców ciężarówek, czyli 13% wszystkich. IRU spodziewa się, że w ciągu pięciu lat na emeryturę przejdzie mniej więcej co piąty obecny kierowca.
• Opłaty drogowe. Lutowa podwyżka stawek e-TOLL w Polsce zwiększyła koszt myta dla standardowej ciężarówki Euro VI o mniej więcej jedną trzecią, Holandia w lipcu zaczęła pobierać opłatę kilometrową, a Litwa zrobi to samo w styczniu 2027 r. Piszemy o tym w przewodniku po opłatach drogowych dla ciężarówek w latach 2026-2027.
• Koszt pieniądza. Europejski Bank Centralny 10 września 2026 r. podniósł podstawowe stopy procentowe o ćwierć punktu procentowego, co podraża leasing i kapitał obrotowy.
• AdBlue. Według majowego przeglądu rynku DSV ceny mocznika wzrosły o 57% rok do roku.

Z rynku ubywa przewoźników

Wyższe koszty wypychają przewoźników z rynku, co jeszcze bardziej ogranicza podaż:

• Na Litwie w I kwartale 2026 r. w sektorze transportu i magazynowania wszczęto 37 postępowań upadłościowych wobec 25 rok wcześniej.
• W Polsce w I kwartale z rejestru ubyło ponad 1700 firm z licencją wspólnotową, a przybyło około 900.
• W Niemczech w pierwszym półroczu 2026 r. wniosek o upadłość złożyło 18 firm spedycyjnych i transportowych o obrotach powyżej 10 mln EUR, trzy razy więcej niż rok wcześniej.

Czy popyt wraca?

Powoli. Wymiana towarowa transportem drogowym między największymi gospodarkami UE była w II kwartale wciąż o 1,6% mniejsza niż rok wcześniej. Jednak wskaźnik koniunktury w przemyśle strefy euro wzrósł we wrześniu do 52,9 pkt, najwyżej od maja 2022 r., a nowe zamówienia w niemieckim przemyśle rosną już czwarty miesiąc z rzędu. Więcej ładunków przy mniejszej liczbie ciężarówek to nie przepis na spadek stawek.

Jeden koszt odroczono: EU ETS2

Drugi unijny system handlu uprawnieniami do emisji, który nałoży cenę za emisję CO2 na paliwa w transporcie drogowym, miał ruszyć w 2027 r. Rozporządzenie (UE) 2026/667 przesunęło jego start na 2028 r. Według szacunków samej Komisji cena 48 EUR za tonę CO2 podnosi cenę litra oleju napędowego o około 13 centów. To koszt odroczony, a nie anulowany, więc trzeba go uwzględnić w każdej umowie, która będzie obowiązywać po 2027 r.

Co z tym zrobić

Jeśli zlecasz transport:

• Uzgodnij klauzulę paliwową. Powiąż paliwową część stawki z publicznym wskaźnikiem, np. z cotygodniowym biuletynem naftowym Komisji, i ustal próg, po przekroczeniu którego stawka się zmienia. Wtedy obie strony spierają się o fakty, a nie o odczucia.
• Zlecaj wcześniej i podawaj okno czasowe. Przewoźnik, który może dopasować Twój ładunek do innego, zaproponuje niższą stawkę niż ten, który musi jechać pusty, żeby zdążyć na ściśle wyznaczoną godzinę.
• Nie płać za powietrze. Jeśli zajmujesz jedną trzecią naczepy, płać za jedną trzecią. Gdy dodasz ofertę ładunku częściowego, przewoźnicy, którzy już jeżdżą na tej relacji, wycenią wolne miejsce, które im zostało.

Jeśli masz własne ciężarówki:

• Wyceniaj według dzisiejszych cen. Policz paliwo dla konkretnej trasy w kalkulatorze trasy i doliczaj opłaty drogowe osobno dla każdego kraju.
• Sprzedawaj puste metry. Przy oleju napędowym powyżej dwóch euro za litr kurs powrotny i niewykorzystana połowa naczepy to najtańsza marża, jaką znajdziesz. Dodaj ofertę wolnej przestrzeni ładunkowej, a zleceniodawcy sami się zgłoszą.